Các sai lầm của Marx

By NTZung, on October 14th, 2014

 

Marx đề ra những học thuyết của mình vào thế kỷ 19 nhằm cải thiện thế giới, giúp những người vô sản thoát khỏi cảnh nghèo đói khổ cực. Tuy nhiên, sau hơn một thế kỷ áp dụng, con đường do Marx vạch ra đã thất bại trên thế giới. Thay vì đem lại  dân chủ thì nó đem lại các chế độ độc tài mới, và thay vì đem lại sự phồn vinh thì nó gây ra sự trì trệ, tham nhũng và phá sản của nhiều nền kinh tế, và các nạn đói gây thiệt mạng hàng chục triệu người ở Liên Xô, Trung Quốc, Triều Tiên, v.v.
Ngày nay,  do giáo điều hay do giả dối, ở một vài nơi trên thế giới người ta vẫn bám lấy chủ nghĩa Marx, và những kẻ dám phê bình nó được coi là tà đạo, phản động, trong khi thế giới tiến bộ đã bàn nhiều về các sai lầm của Marx từ lâu nay. Vậy đâu là các sai lầm quan trọng nhất trong các học thuyết của Marx? Ở đây, tôi sẽ thử liệt kê một số sai lầm chính.
1) Duy vật cực đoan.
Những người duy tâm cực đoan có thể dễ dàng tin vào các chuyện thần thành vô căn cứ thậm chí phản khoa học. Ở một thái cực khác, những người duy vật cực đoan coi mọi tôn giáo là nhảm  nhí, coi linh hồn là vô lý. Mô hình con người của Marx(-Lenin) chỉ còn là “con người xôi thịt”, nặng về vật chất mà nhẹ về tinh thần, mất đi sự thiêng liêng. Từ đây dẫn đến các điểm cực đoan khác, như là coi rẻ sinh mạng, thích bạo lực, dễ giết người, thô thiển hóa mọi mâu thuẫn thành mâu thuẫn quyền lợi vật chất.
2) Định kiến tư bản  bóc lột
Lý thuyết “Tư bản” của Marx giải thích nguyên lý hoạt động của chế độ tư bản thế kỷ 19, nhưng với một định kiến là đã là tư bản tức là bóc lột người lao động. Định kiến đó có thể đúng ở một số nơi trong một số giai đoạn lịch sử nhất định, nhưng coi nó là tiên đề thì là sai. Vì định kiến đó và những định kiến khác, mà Marx đã không thấy được (hay không chấp nhận) nhiều yếu tố đóng góp thiết yếu khác cho sự phát triển kinh tế (ngoài sức lao động của công nông dân), như là quản lý, sáng chế, đầu tư, v.v. Theo quan điểm cực đoạn của Marx, nhà tư bản là xấu xa tham lam, chứ không thể là người tốt, có văn hóa, làm việc từ thiện, cũng có thể là từ vô sản tay trắng làm nên, v.v. Marx không nhận thấy rằng quan hệ giữa công nhân và chủ tư bản không chỉ có mâu thuẫn quyền lợi mà còn là quan hệ có đi có lại phụ thuộc lẫn nhau và có thể tốt cho nhau. Các nhà tư bản sản xuất đồ hàng loạt thì cũng cần phải có người tiêu thụ đồ đó (nên công nhân ở các nước tư bản ngày nay “bị có nhà lầu xe hơi” để chủ bóc lột cho dễ!) , và cũng phải lo cho giáo dục và y tế của tầng lớp lao động thì mới có lao động khỏe mạnh và tay nghề cao có lợi cho họ, chứ không thể “hưởng riêng một mình” như Marx hình dung.
3) Chuyên chính vô học
Do Marx không coi trọng văn hóa và học thức, khả năng quản lý và sáng tạo như là các yêu tố thiết yếu cho nền kinh tế, nên đã lầm tưởng rằng giai cấp vô sản chỉ cần chiếm được công cụ sản xuất là có thể tăng sản lượng một cách nhanh chóng, và đề ra chuyên chính vô sản, mà về bản chất trên thực tế  là chuyên chính vô học, dẫn đến sự lãng phí, trì trệ,  rồi sự xuất hiện tất yếu của một giai cấp bóc lột mới mang danh vô sản.
4) Chủ trương bạo lực
Xuất phát từ các ý tưởng duy vật cực đoan, Marx đề ra chủ trương dùng bạo lực (tịch thu, cưỡng ép, v.v.) để giải quyết mâu thuẫn giữa các tầng lớp xã hội. Bởi vậy, các cuộc cách mạng theo học thuyết của Marx đều có tính bạo lực, giết chóc cướp bóc rất cao.
5) Tiêu diệt tự do
Khi Marx đòi xóa bỏ tư hữu, biết mọi thứ thành “sở hữu quốc gia”, ông muốn xóa bỏ chênh lệch giàu nghèo và hiện tượng người bóc lột người. Nhưng có một điều quan trọng khác mà ông không nhận thấy là, khi người dân bị tước đi mất quyền tư hữu thì cũng bị mất luôn sự tự do, mọi hoạt động đều phải “xin” chính quyền. Khi một chính quyền nắm toàn bộ nền kinh tế trong tay, thì dân cũng trở thành nô lệ của chính quyền đó.
 http://zung.zetamu.net/2014/10/cac-sai-lam-cua-marx/

Những Con Lừa Của Thời Đại Mới

Alan Phan

7 Sep 2014
(Có 2 cách để bị lừa dối. Một là tin vào những điều không thực; hai là không chịu tin vào những điều thực – There are two ways to be fooled. One is to believe what isn’t true; the other is to refuse to believe what is true – Soren Kierkegaard)
Những năm đầu tiên khi làm cho Eisenberg, tôi thường được đi gặp những đại gia nổi tiếng của châu Á và Nam Mỹ. Thậm chí cả vài vị nguyên thủ quốc gia. Những lần như vậy, tôi rất phấn khích, tự hào và có thể nói là thích khoe khoang…cùng các bạn đồng nghiệp, gia đình và đối tác. Một lần, ông boss kéo tôi đi ăn trưa và kể cho tôi nghe một câu chuyện.
Có khu miền núi hẻo lánh ở Peru nơi một linh mục cai quản một giáo phận khá rộng nhưng chỉ có một nhà thờ nhỏ. Địa thế hiểm trở, các làng cách nhau quá xa, nên muốn thu hút con chiên, ông làm lễ sáng chú nhật sớm tại nhà thờ trung ương, rồi chất tượng Chúa, thánh giá…lên lưng một con lừa và cùng đi bộ qua một làng khác cho lễ trưa, rồi một lễ tối tại một làng khác nữa.
Dọc đường, giáo dân đều cúi rạp người khi tượng Chúa đi qua. Con lừa rất khoái trá mỗi khi nhận được những thờ phụng và sùng bái. Cho đến một ngày, anh hàng xóm mượn con lừa của nhà thờ để qua một làng khác mua sắm. Vẫn con đường cũ, vẫn những giáo dân xưa…nhưng không ai buồn nhìn con lừa chứ đừng nói đến chuyện chấp tay lạy. Con lừa vỡ lẽ rằng không phải “con lừa” mà là hào quang của “tượng Chúa” đã tạo nên sự khác biệt.
Tôi tỉnh người…và còn tỉnh hơn nữa, khi hết làm cho Eisenberg. Những cú phone gọi đến các đại gia đã từng ca tụng và tiếp đãi thân thiết tôi trong những bữa tiệc không bao giờ qua khỏi screening của các trợ lý.  Con lừa lại trở thành …con lừa.
Một điểm yếu của tuổi trẻ là hay lầm lẫn những gì mình thực sự làm chủ và những gì do người khác nhờ mang dùm.
Trong một nền kinh tế mà mọi chuyện của xã hội đều được vận hành bởi “quan hệ với quyền lực” thì phần lớn con lừa đều mang chung một ảo tường về giá trị và thực chất của con người mình. Với ngôn ngữ phương Tây, con lừa thường tượng trưng cho sự ngu xuẩn. Ở Việt Nam, chữ “lừa” còn mang thêm vài thâm ý: mong là cái bề ngoài nhờ quyền lực có thể làm mù mắt người ngoài hay “lừa” chính mình về sự giá trị thực sự của bản thân.
Một thí dụ gần đây là Chu Vĩnh Khang hay Bạc Hy Lai của Trung Quốc. Với tài sản thâu tóm khoảng 25 tỷ đô la cho 2 gia đình và một vị thế chánh trị gần như tuyệt đối vì nắm bộ máy công an và tuyên truyền, hai ông là hai đỉnh cao của xã hội lừa. Bây giờ, con lừa lại trở thành …con lừa, và sắp bị hy sinh.
Gần đây, vì tuổi tác mình  đã cao, nên tôi hay gặp những cựu quan chức về hưu sau một thời lừng lẫy. Họ vẫn còn nhiều hoang tưởng về quyền lực, về trí khôn, về ảnh hưởng…Cũng may là phần lớn đã “hạ cánh an toàn”, giấu diếm được ít nhiều tiền bạc và tài sản, nên cũng còn điếu đóm vây quanh. Mất đi những thứ này thì họ sẽ chỉ biết cam phận…như hàng chục triệu con lừa họ đã sinh sản ra suốt vài chục năm qua.
Doanh nghiệp cũng không khác gì hơn con người. Lợi nhuận tạo ra từ những phi vụ dựa trên quan hệ với quyền lực thì không thể nào bền vững hay đem ứng dụng vào một môi trường kinh doanh khác. Tôi gặp vài đại gia Trung Quốc và Việt Nam, sau khi bị thất sủng và mất tài sản, thu góp vài chục triệu đô la qua Mỹ tìm đường làm ăn. Họ cũng năng động và cố gắng nhưng họ nhận rõ rằng kỹ năng và kinh nghiệm của họ không thích hợp (nói nôm na là không có quan chức Mỹ nào chịu chống lưng để cùng đi đường tắt); nên cuối cùng, họ đem tiền quay về nước hay tìm đến những xứ xa xôi tận châu Phi hay Trung Đông nơi “phong bì” vẫn là một văn hóa.
Cái giá trị thực của một doanh nghiệp (như con người) là những tài sản mềm: sáng tạo, thương hiệu, uy tín, thị phần, cách phục vụ khách hàng, sản phầm chất lượng, công nghệ know-how, đội ngũ quản lý. Không phải vài miếng đất cướp từ nông dân hay nhà máy xây bằng tiền OPM của ngân hàng qua các định giá giả tạo.
Một quốc gia cũng có những giá trị tương tự. Nếu một chế độ không đặt nền tảng dựa trên hạnh phúc thực của người dân, đo lường bằng thu nhập và tự do; nếu một chế độ không coi trọng danh dự, trung thực và minh bạch; mà chỉ dựa trên quyền lực đán áp, nhất là từ chỉ thị của nước ngoài…thì con lừa quốc gia sẽ tụt hậu lần lần cho đến một ngày “tượng… lãnh đạo” không còn chất thánh.  Và… con lừa lại trở thành …con lừa (nghĩa đen và trắng).
Alan Phan